COPD is tegenwoordig de verzamelnaam voor aandoeningen die te maken hebben met de luchtwegen zoals astmatische bronchitis, longemfyseem, chronische bronchitis en astma (CARA).
COPD is hard op weg een van de belangrijkste gezondheidsproblemen van onze samenleving te worden. De gezamenlijke prevalentie van astma en COPD (het voorkomen) wordt geschat op 100-200 patiënten per 1000 personen.
In de regio Utrecht worden mensen met COPD multidisciplinair behandeld; dat wil zeggen dat huisarts, longarts, fysiotherapeut, longverpleegkundige, diëtist(e) en apotheek nauw samenwerken om een zo optimale situatie te creëren voor de patiënt.
In de praktijk is gebleken dat een betere conditie en inspanningstolerantie (ander woord voor belastbaarheid) voor COPD patiënten het aantal exacerbaties (aanvallen van benauwdheid als gevolg van infecties) en ziekenhuisopnamen drastisch doet verminderen.
Daarom zijn er speciale trainingen ontwikkeld waarbij COPD patiënten op hun eigen nivo kunnen gaan werken aan hun conditie en hun belastbaarheid. Dat kan zelfs als u al zuurstof gebruikt waarbij na enkele maanden de behoefte aan zuurstof meestal sterk verminderd en uw vermoeidheid duidelijk afneemt. In de Regio Utrecht bestaat al enkele
jaren het COPD team Utrecht die zich gespecialiseerd hebben in het geven van deze trainingen; zogenaamde interventies.
Over het algemeen is het doel van deze interventies: het verbeteren van de kwaliteit van leven. De fysiotherapeuten die hierbij aangesloten zijn, zijn speciaal opgeleid om COPD patiënten te begeleiden en te trainen; zo ook enkele van onze fysiotherapeuten Fysiotherapie Breukelen.
De speciaal voor dit doel ontwikkelde COPD trainingen richten zich op twee probleem-gebieden:
1. sputumretentie en problemen met het klaren (kwijtraken van-) sputum;
2. verminderde inspanningsmogelijkheid en –tolerantie.
Om het probleem van de patiënt zo goed mogelijk in kaart te brengen en derhalve ook het meest adequate behandelplan op te kunnen stellen; is het noodzakelijk dat alle disciplines (huisarts, longarts, longverpleegkundige, fysiotherapeut uit het ziekenhuis enz.) gegevens aanleveren betreffende diagnose, longfunctie, medicatie, bijkomende pathologie enzovoorts.
Daarnaast doet de behandelend fysiotherapeut zelf onderzoek en worden er diverse metingen gedaan die in het verloop van de training herhaald zullen worden. Hiervan wordt ook verslag gedaan aan de diverse andere disciplines.
In overleg met de patiënt worden er doelen gesteld en kan de patiënt ook zijn eigen doelen stellen bijvoorbeeld:
• weer kunnen fietsen;
• geheel of gedeeltelijk weer terug in arbeidsproces;
• een grotere afstand kunnen lopen;
• meer zelfstandig kunnen functioneren in het ADL enzovoorts.
Tijdens de trainingen wordt er aandacht besteed aan:
• voorlichting over de aandoening;
• aanpassing ademtechniek in rust en bij inspanning;
• ontspanningsoefeningen;
• training: duurtraining, duur/intervaltraining of intervaltraining;
• training van perifere spierkracht ( armen, benen, rug en/of buik;
• indien nodig specifiek trainen van de ademspierkracht.
De duur van het reactivering traject is minimaal 3 maanden. Na de reactivering kunnen wij ook zorg dragen voor een nazorgtraject, zodat de verkregen resultaten blijvend zijn.
Dit nazorg traject kan in verschillende settings plaatsvinden zoals:
• fysiosport;
• aangepaste sport- of zwemgroep;
• met een lagere frequentie door blijven trainen bij onze COPD groepen.
Als de verwijzend arts niet goed kan beoordelen of reactivering zinvol is, dan bestaat de mogelijkheid voor een fysiotherapeutisch consult. Aan de hand van onderzoek en door middel van diagnostische testen kan de COPD-fysiotherapeut dan aangeven of er een indicatie voor reactivering is.